توسط : خلاصه:
علائم فشار خون بالا چیست و از کجا بفهمیم فشارمان بالاست؟ در این مقاله ساده می‌گوییم فشار خون بالا چه علائمی دارد، علائم آن در زنان و سالمندان چیست، کی خطرناک است و چطور آن را کنترل کنیم.
فشار خون بالا چیست؟
فشار خون یعنی نیرویی که خون به دیواره‌ی رگ‌ها وارد می‌کند. دو عدد دارد:
- عدد بالا (سیستولیک): فشار وقتی قلب می‌زند.
- عدد پایین (دیاستولیک): فشار وقتی قلب بین دو ضربان استراحت می‌کند.
| وضعیت | عدد بالا | عدد پایین |
|---|---|---|
| طبیعی | کمتر از ۱۲۰ | و کمتر از ۸۰ |
| بالارفته | ۱۲۰ تا ۱۲۹ | و کمتر از ۸۰ |
| فشار خون بالا – مرحلهی ۱ | ۱۳۰ تا ۱۳۹ | یا ۸۰ تا ۸۹ |
| فشار خون بالا – مرحلهی ۲ | ۱۴۰ یا بیشتر | یا ۹۰ یا بیشتر |
| بحران فشار خون | بیشتر از ۱۸۰ | یا بیشتر از ۱۲۰ |
مثلاً «فشار ۱۴ روی ۹» که در ایران می‌گویند، یعنی ۱۴۰ روی ۹۰ و در مرحلهی ۲ است.
علائم فشار خون بالا
بیشتر افراد با فشار بالا هیچ علامتی ندارند و فقط با اندازهگیری متوجه می‌شوند. وقتی علامت پیدا شود، این‌ها رایجترند:
- سردرد، به‌خصوص پشت سر و صبح‌ها
- سرگیجه و سبکی سر
- تاری دید یا دیدن نقطه‌های جلوی چشم
- خوندماغ
- تپش قلب یا احساس کوبیدن قلب
- صدای زنگ یا وزوز در گوش
- قرمزی صورت
- خستگی و بی‌حالی
این علائم اختصاصی نیستند. تنها راه مطمئن فهمیدن فشار خون بالا، اندازهگیری با دستگاه است. منتظر علامت نمانید.
علائم فشار خون بالا ناگهانی
وقتی فشار ناگهان خیلی بالا برود (مثلاً بالای ۱۸۰ روی ۱۲۰)، ممکن است این علائم دیده شود:
- سردرد شدید و ناگهانی
- درد یا فشار در قفسهی سینه
- تنگی نفس
- تاری دید شدید
- تهوع و استفراغ
- گیجی، اضطراب شدید
علائم خطر فوری؛ با ۱۱۵ تماس بگیرید: درد قفسهی سینه، تنگی نفس شدید، ضعف یا بی‌حسی یک طرف بدن، کج شدن صورت، اختلال در حرف زدن یا دید، یا تشنج.
علائم فشار خون بالا عصبی
استرس و عصبانیت فشار را موقتاً بالا می‌برند. در این حالت ممکن است تپش قلب، گرگرفتگی، سردرد، لرزش و بی‌قراری داشته باشید. معمولاً بعد از آرام شدن، فشار پایین میآید.
اما اگر استرس طولانی باشد یا فشار حتی در آرامش هم بالا بماند، فشار خون بالای واقعی است و باید درمان شود.
علائم فشار خون بالا در زنان
علائم در زنان معمولاً مشابه مردان است، ولی چند موقعیت خاص وجود دارد:
- بارداری: فشار بالا همراه سردرد شدید، تاری دید، تورم ناگهانی صورت و دست‌ها یا درد بالای شکم می‌تواند نشانه‌ی پره‌اکلامپسی باشد و نیاز به مراجعه‌ی فوری دارد.
- یائسگی: گرگرفتگی، بی‌خوابی و تپش قلب گاهی با فشار بالا اشتباه گرفته میشود.
- قرص‌های ضدبارداری در بعضی زنان فشار را بالا می‌برند.
علائم فشار خون بالا در سالمندان
در سالمندان علائم ممکن است کمتر یا متفاوت باشد: سرگیجه هنگام بلند شدن، فراموشی، خستگی، تنگی نفس و تورم پاها. سالمندان بهتر است فشار را منظم در خانه اندازه بگیرند.
عوارض فشار خون بالا
اگر فشار بالا سال‌ها کنترل نشود، به رگ‌ها و این اندام‌ها آسیب می‌زند:
- قلب: سکته‌ی قلبی و نارسایی قلب
- مغز: سکته‌ی مغزی و فراموشی
- کلیه: نارسایی کلیه
- چشم: آسیب شبکیه و کاهش بینایی
علت فشار خون بالا
- سن بالا و سابقه‌ی خانوادگی
- نمک زیاد (غذاهای آماده، کنسرو، سوسیس، چیپس، ترشی و شور)
- اضافه‌وزن و کم‌تحرکی
- سیگار و قلیان
- استرس طولانی و کم‌خوابی
- دیابت، بیماری کلیه، آپنه خواب و مشکلات تیروئید
- بعضی داروها: مثل مسکن‌های ضدالتهاب (ایبوپروفن)، قرص‌های سرماخوردگی و ضدبارداری
نحوه‌ی درست اندازهگیری فشار خون در خانه
- ۳۰ دقیقه قبل، چای، قهوه و سیگار نخورید.
- ۵ دقیقه آرام روی صندلی بنشینید؛ پشتتان به صندلی تکیه و پاها روی زمین باشد.
- بازو را روی میز در هم‌سطح قلب بگذارید.
- کاف دستگاه را روی پوست برهنه ببندید، نه روی لباس.
- حرف نزنید و دو بار با یک دقیقه فاصله اندازه بگیرید.
- اعداد را یادداشت کنید و به پزشک نشان دهید.
راه‌های کنترل فشار خون بالا
- نمک را کم کنید: کمتر از یک قاشق چای‌خوری در روز (همه‌ی منابع با هم).
- میوه، سبزی، حبوبات و لبنیات کم‌چرب بخورید (رژیم DASH).
- هر روز ۳۰ دقیقه پیادهروی تند.
- وزن را کم کنید: هر کیلو کاهش وزن به پایین آمدن فشار کمک می‌کند.
- سیگار و قلیان را ترک کنید.
- خواب کافی و مدیریت استرس.
- داروها را منظم و طبق دستور پزشک بخورید و خودسرانه قطع نکنید؛ حتی وقتی فشار طبیعی شد.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
- فشار شما در چند اندازهگیری ۱۳۰ روی ۸۰ یا بیشتر است.
- باردار هستید و فشار ۱۴۰ روی ۹۰ یا بیشتر دارید.
- با وجود دارو، فشارتان کنترل نیست.
برای بررسی و درمان، می‌توانید از باسینا نوبت متخصص قلب و عروق یا متخصص داخلی بگیرید.
سلب مسئولیت: این مقاله فقط برای آگاهی است و جای معاینه و نظر پزشک را نمی‌گیرد. برای تفسیر جواب آزمایش خود حتماً با پزشک مشورت کنید.
سوالات متداول
علائم فشار خون بالا چیست؟
بیشتر وقتها علامتی ندارد. وقتی علامت داشته باشد، سردرد پشت سر، سرگیجه، تاری دید، خوندماغ، تپش قلب، وزوز گوش و قرمزی صورت رایجترند. تنها راه مطمئن، اندازهگیری فشار است.
فشار خون چند باشد بالا است؟
فشار ۱۳۰ روی ۸۰ یا بیشتر بالا حساب میشود. ۱۴۰ روی ۹۰ یا بیشتر مرحلهی ۲ است و بیشتر از ۱۸۰ روی ۱۲۰ بحران فشار خون است.
علائم فشار خون بالا ناگهانی چیست؟
سردرد شدید و ناگهانی، درد قفسهی سینه، تنگی نفس، تاری دید شدید، تهوع و گیجی. اگر همراه ضعف یک طرف بدن یا اختلال در حرف زدن باشد، فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید.
علائم فشار خون بالا در زنان چه تفاوتی دارد؟
علائم معمولاً مشابه مردان است. در بارداری، فشار بالا همراه سردرد شدید، تاری دید، تورم ناگهانی صورت و دست‌ها یا درد بالای شکم ممکن است نشانه‌ی پره‌اکلامپسی باشد و نیاز به مراجعه‌ی فوری دارد.
آیا استرس و عصبانیت فشار خون را بالا میبرد؟
بله، استرس فشار را موقتاً بالا میبرد و معمولاً با آرام شدن پایین میآید. اگر فشار در آرامش هم بالا بماند، فشار خون بالای واقعی است و باید درمان شود.
چطور فشار خون بالا را کنترل کنیم؟
نمک کمتر، رژیم پر از میوه و سبزی، ۳۰ دقیقه پیادهروی روزانه، کاهش وزن، ترک سیگار و قلیان، خواب کافی و مصرف منظم داروها طبق دستور پزشک.
سپاس از شما کامل و جامع بود.
سلام من حس درد روی کاسه سرم دارم عرق سرد می کنم وفشار عصبی روی سرم دارم پراپرانول ۲۰ خوردم حس می کنم بهترم
سلام دوست گرامی، مواردی که ذکر کردید (درد در ناحیه سر و عرق سرد) می‌تواند ناشی از واکنش بدن به استرس و فشار عصبی باشد، اما از آنجا که این علائم با فشار خون بالا نیز مشترک هستند، حتماً توصیه میشود در زمان بروز این حالات، فشار خون خود را با دستگاه اندازهگیری کنید.
نکته بسیار مهم: داروی پروپرانولول (که فرمودید مصرف کردید) یک داروی مسدودکننده بتا است که ضربان قلب و فشار خون را کاهش می‌دهد. این دارو حتماً باید تحت نظر و با تجویز پزشک مصرف شود، زیرا مصرف خودسرانه آن یا تغییر دوز می‌تواند عوارضی داشته باشد یا علت اصلی مشکل شما را پنهان کند.
پیشنهاد می‌کنیم برای بررسی علت دقیق این فشار عصبی و دردهای سر، حتماً به یک پزشک داخلی یا متخصص قلب مراجعه کنید تا وضعیت سلامت شما به‌طور کامل بررسی شود. سلامت باشید.
عالی بود دست مریزاد
مفید بود
عالی
ممنون
سپاس
دمتون گرم
عالی
مفید بود
تشکر