توسط : خلاصه:
وقتی پزشک از عمل پروستات حرف می‌زند، اولین سؤال‌ها این است: خطرناک است؟ چقدر طول میکشد؟ روی زندگی جنسی اثر دارد؟
در این راهنما همه‌ی این‌ها را ساده و کوتاه جواب می‌دهیم؛ از انواع جراحی و لیزر تا عوارض، مراقبت بعد از عمل و تغذیه.
عمل پروستات چیست؟
عمل پروستات یعنی برداشتن یا باز کردن بخشی از غده‌ی پروستات که جلوی جریان ادرار را گرفته است.
بیشتر عمل‌ها برای بزرگی خوشخیم پروستات (BPH) انجام می‌شوند. نوع دیگر، برداشتن کامل پروستات برای سرطان پروستات است.
اگر با خود غده آشنا نیستید، اول پروستات چیست را بخوانید.
چه کسانی به عمل پروستات نیاز دارند؟
جراحی معمولاً اولین درمان نیست. پزشک وقتی آن را پیشنهاد می‌کند که:
- دارو جواب نداده یا عوارضش زیاد است.
- احتباس ادرار دارید؛ یعنی نمی‌توانید ادرار کنید.
- عفونت ادراری یا خون در ادرار تکرار میشود.
- سنگ مثانه یا آسیب کلیه ایجاد شده است.
انواع جراحی پروستات
بیشتر روش‌ها امروز بدون برش و از راه مجرای ادرار انجام می‌شوند.
| روش | توضیح ساده | مناسب برای |
|---|---|---|
| TURP | تراشیدن بافت اضافه با ابزار از داخل مجرا | پروستات متوسط؛ رایج‌ترین روش |
| لیزر HoLEP | جدا کردن بافت با لیزر هولمیوم | تقریباً همه‌ی اندازه‌ها، حتی خیلی بزرگ |
| لیزر سبز (PVP) | بخار کردن بافت با لیزر | بیماران مصرف‌کننده‌ی رقیق‌کننده‌ی خون |
| TUIP | یک یا دو برش کوچک در گردن مثانه | پروستات کوچک |
| جراحی باز یا رباتیک | برداشتن بافت از راه شکم | پروستات خیلی بزرگ یا سرطان |
عمل پروستات با لیزر
لیزر پروستات معمولاً خونریزی کمتر، بستری کوتاه‌تر و برگشت سریع‌تر به کار دارد.
بیمار معمولاً ۱ تا ۲ روز بستری است و سوند زودتر از TURP خارج میشود.
انتخاب بین لیزر و TURP به اندازه‌ی پروستات، داروهای شما و تجربه‌ی جراح بستگی دارد.
اندازه پروستات برای عمل جراحی
اندازه به‌تنهایی دلیل عمل نیست. شدت علائم مهم‌تر است.
اما اندازه روی نوع عمل اثر می‌گذارد:
- کمتر از ۳۰ سی‌سی: TUIP یا TURP
- ۳۰ تا ۸۰ سی‌سی: TURP یا لیزر
- بیشتر از ۸۰ سی‌سی: HoLEP یا جراحی باز/رباتیک
برای فهمیدن عدد سونوگرافی خود، مقاله‌ی اندازه طبیعی پروستات را ببینید.
عمل پروستات چقدر طول میکشد؟
- خود عمل: معمولاً ۱ تا ۲ ساعت
- بستری: ۱ تا ۳ روز
- سوند ادراری: چند روز تا حدود یک هفته
- بهبودی کامل: حدود ۴ تا ۶ هفته
آیا عمل پروستات خطرناک است؟
جراحی‌های امروزی پروستات ایمن و رایج هستند. خطر جدی کم است، ولی مثل هر عملی صفر نیست.
سن بالا به‌تنهایی مانع عمل نیست. پزشک سلامت قلب، ریه و کلیه را قبل از عمل بررسی می‌کند.
عوارض عمل پروستات
عوارض شایع و موقت
- سوزش و تکرر ادرار در چند هفته‌ی اول
- کمی خون در ادرار
- نشت ادرار خفیف و موقت
عوارض کمتر شایع
- عفونت ادراری
- تنگی مجرای ادرار
- بی‌اختیاری ماندگار (نادر)
- نیاز به عمل دوباره بعد از چند سال
انزال بعد از عمل پروستات
بعد از TURP یا لیزر، بسیاری از مردان دچار انزال برگشتی می‌شوند. یعنی منی به‌جای بیرون، وارد مثانه میشود.
این حالت خطرناک نیست و لذت جنسی را از بین نمی‌برد، ولی منی کمتری دیده میشود.
آیا عمل پروستات باعث عقیم شدن میشود؟
به دلیل انزال برگشتی، باروری کم میشود. اگر هنوز برای بچهدار شدن برنامه دارید، قبل از عمل حتماً با پزشک صحبت کنید.
نعوظ بعد از جراحی پروستات
در عملهای BPH مثل TURP و لیزر، مشکل نعوظ شایع نیست.
در برداشتن کامل پروستات برای سرطان، احتمال آن بیشتر است. درمان‌هایی مثل دارو، ورزش کف لگن و توان‌بخشی جنسی کمک میکنند.
مراقبت بعد از عمل پروستات
- روزانه آب کافی بنوشید تا ادرار روشن بماند.
- تا ۴ هفته بار سنگین بلند نکنید.
- از یبوست و زور زدن پرهیز کنید.
- تا اجازه‌ی پزشک، رابطه‌ی جنسی و دوچرخه‌سواری نداشته باشید.
- ورزش کگل را شروع کنید تا کنترل ادرار زودتر برگردد.
بهترین میوه بعد از عمل جراحی پروستات
بعد از عمل، هدف اصلی جلوگیری از یبوست و رساندن آب کافی به بدن است.
- میوههای پرفیبر: آلو، گلابی، سیب با پوست، کیوی
- میوههای آبدار: هندوانه، طالبی، پرتقال
- میوههای رنگی: انار و توت‌ها که آنتی‌اکسیدان دارند
در روزهای اول، غذاهای خیلی تند، کافئین زیاد و نوشابه را کم کنید تا مثانه تحریک نشود. فهرست کامل را در میوههای مضر و مفید برای پروستات ببینید.
قبل از تصمیم به عمل، وضعیت پروستات را دقیق بفهمید
عدد PSA، حجم پروستات در سونوگرافی و ادرار باقی‌مانده، سه عدد کلیدی برای تصمیم‌گیری هستند.
با تفسیر آنلاین آزمایش و سونوگرافی پروستات در باسینا این اعداد را به زبان ساده بفهمید و با آمادگی بیشتری پیش جراح بروید.
جمع‌بندی
عمل پروستات وقتی لازم میشود که دارو کافی نباشد یا عارضه‌ای مثل احتباس ادرار پیش بیاید.
روش‌های امروزی مثل TURP و لیزر کم‌خطر هستند. شایع‌ترین اثر طولانی‌مدت آن‌ها انزال برگشتی است، نه ناتوانی جنسی.
سلب مسئولیت: این مقاله فقط برای آگاهی است و جای معاینه و نظر پزشک را نمی‌گیرد.
سوالات متداول
عمل پروستات برای چه کسانی انجام میشود؟
برای مردانی که با دارو بهتر نشدهاند یا دچار احتباس ادرار، عفونت ادراری مکرر، سنگ مثانه یا آسیب کلیه به دلیل بزرگی پروستات شدهاند.
عمل پروستات چقدر طول میکشد؟
خود عمل معمولاً ۱ تا ۲ ساعت طول میکشد، بستری ۱ تا ۳ روز است و بهبودی کامل حدود ۴ تا ۶ هفته زمان میبرد.
آیا عمل پروستات باعث عقیم شدن میشود؟
به دلیل انزال برگشتی، باروری کاهش مییابد. اگر قصد بچهدار شدن دارید، قبل از عمل با پزشک مشورت کنید.
آیا بعد از عمل پروستات نعوظ از بین میرود؟
در عملهای بزرگی خوشخیم مثل TURP و لیزر معمولاً نه. در برداشتن کامل پروستات برای سرطان احتمال آن بیشتر است.
بهترین میوه بعد از عمل جراحی پروستات چیست؟
میوههای پرفیبر و آبدار مثل آلو، گلابی، کیوی، هندوانه و پرتقال که از یبوست جلوگیری میکنند و آب بدن را تأمین میکنند.
