خلاصه:
جواب آزمایش تیروئید را در بارداری گرفتهاید و نمیدانید عددتان طبیعی است یا نه؟ در این مقاله ساده میگوییم میزان نرمال تیروئید در بارداری چقدر است، کمکاری و پرکاری تیروئید در بارداری چه معنایی دارد و چه زمانی باید به پزشک بگویید.
چرا تیروئید در بارداری مهم است؟
در ماههای اول بارداری، جنین هنوز تیروئید فعال ندارد و برای رشد مغز و اعصاب به هورمون تیروئید مادر وابسته است. برای همین کمکاری درماننشدهی مادر میتواند خطر سقط، زایمان زودرس و مشکل رشد جنین را بالا ببرد. خبر خوب این است که با یک آزمایش ساده پیدا میشود و درمانش در بارداری بیخطر است.
میزان نرمال تیروئید در بارداری چقدر است؟
در بارداری هورمون hCG تیروئید را کمی تحریک میکند؛ پس TSH به طور طبیعی پایینتر از قبل از بارداری است. بهترین ملاک، رنج مخصوص بارداری همان آزمایشگاه است. اگر برگه آزمایش رنج بارداری ندارد، این اعداد تقریبی رایجاند:
| دوره | رنج تقریبی | نکته |
|---|---|---|
| سهماههی اول | حدود ۰٫۱ تا ۴ | بسیاری از پزشکان زیر ۲٫۵ را مطلوب میدانند |
| سهماههی دوم | حدود ۰٫۲ تا ۴ | معمولاً زیر ۳ مطلوب است |
| سهماههی سوم | حدود ۰٫۳ تا ۴ | معمولاً زیر ۳ مطلوب است |
FT4 (تیروکسین آزاد) در بارداری کمتر قابل اعتماد است، چون روشهای آزمایشگاهی در بارداری خطا دارند. برای همین پزشک بیشتر به TSH نگاه میکند. مقادیر نرمال همهی فاکتورها را در جدول تفسیر آزمایش تیروئید ببینید.
کمکاری تیروئید در بارداری
اگر TSH از حد بالای رنج بارداری بیشتر باشد، یعنی تیروئید کمکار است. پزشک معمولاً FT4 و Anti-TPO را هم میسنجد:
| جواب آزمایش | معنی | اقدام معمول |
|---|---|---|
| TSH بالا + FT4 پایین | کمکاری آشکار | درمان با لووتیروکسین |
| TSH بالا + FT4 نرمال | کمکاری خفیف (تحتبالینی) | تصمیم پزشک بر اساس عدد TSH و Anti-TPO؛ اغلب درمان |
| TSH نرمال + Anti-TPO مثبت | خطر کمکاری در ادامهی بارداری | تکرار TSH هر ۴ هفته تا نیمهی بارداری |
اگر قبل از بارداری قرص لووتیروکسین میخوردید، معمولاً بعد از مثبت شدن تست بارداری دوز باید بیشتر شود. همان روز به پزشک خبر دهید و خودتان دوز را تغییر ندهید.
برای اینکه بدانید چه عددی از TSH خطرناک است، مقالهی کمکاری تیروئید چند باشد خطرناک است؟ را بخوانید.
پرکاری تیروئید در بارداری
در سهماههی اول، TSH کمی پایین با FT4 نرمال اغلب طبیعی است و با بالا رفتن hCG ایجاد میشود؛ بهخصوص در ویار شدید و بارداری دوقلو. این حالت معمولاً تا هفتهی ۱۸ خودبهخود خوب میشود. اما اگر TSH خیلی پایین و FT4 بالا باشد، یا تپش قلب، لرزش و کاهش وزن دارید، ممکن است بیماری گریوز باشد و پزشک باید سریع بررسی کند.
آیا با کمکاری تیروئید میتوان باردار شد؟
بله. با درمان و رسیدن TSH به حد مطلوب، بیشتر زنان بارداری سالمی دارند. پزشکان معمولاً توصیه میکنند قبل از اقدام به بارداری TSH زیر ۲٫۵ باشد. کمکاری درماننشده میتواند قاعدگی را نامنظم کند و باردار شدن را سختتر کند.
چه زمانی آزمایش تیروئید در بارداری لازم است؟
- سابقهی بیماری تیروئید یا مصرف قرص تیروئید
- سابقهی سقط، زایمان زودرس یا ناباروری
- Anti-TPO مثبت یا سابقهی خانوادگی بیماری تیروئید
- دیابت نوع ۱ یا بیماری خودایمنی دیگر
- سن بالای ۳۰ سال یا علائمی مثل خستگی شدید، سرمایی بودن یا تپش قلب
در ایران بسیاری از پزشکان در اولین ویزیت بارداری TSH را برای همه درخواست میکنند. شرایط آمادگی آزمایش را در مقالهی شرایط آزمایش تیروئید ببینید.
بعد از زایمان
حدود ۵ تا ۱۰ درصد زنان در سال اول بعد از زایمان دچار تیروئیدیت پس از زایمان میشوند: اول چند هفته پرکاری و بعد کمکاری، که اغلب موقتی است. اگر بعد از زایمان خستگی شدید، افسردگی یا تپش قلب دارید، TSH را چک کنید. آزمایش تیروئید نوزاد هم روز سوم تا پنجم تولد انجام میشود؛ جزئیاتش در مقالهی آزمایش تیروئید نوزاد است.
برای تفسیر کامل جواب آزمایش، عکس برگه را در تفسیر آنلاین آزمایش تیروئید باسینا بفرستید.
سلب مسئولیت: این مقاله فقط برای آگاهی است و جای معاینه و نظر پزشک را نمیگیرد.
سوالات متداول
TSH در بارداری چند باشد خوب است؟
ملاک رنج بارداری آزمایشگاه است. اگر رنجی داده نشده، حد بالا در سهماههی اول حدود ۴ است و بسیاری از پزشکان زیر ۲٫۵ در سهماههی اول و زیر ۳ در سهماههی دوم و سوم را مطلوب میدانند.
آیا قرص لووتیروکسین در بارداری ضرر دارد؟
خیر. لووتیروکسین همان هورمونی است که بدن میسازد و در بارداری بیخطر است. ضرر اصلی در درمان نکردن کمکاری است. دوز را فقط پزشک تنظیم میکند.
TSH پایین در سهماههی اول خطرناک است؟
کمی پایین بودن TSH با FT4 نرمال در سهماههی اول معمولاً طبیعی است. اگر FT4 بالا باشد یا علائم پرکاری دارید، پزشک باید بررسی کند.
در بارداری هر چند وقت یک بار آزمایش تیروئید بدهیم؟
اگر درمان میشوید یا Anti-TPO مثبت دارید، معمولاً هر ۴ هفته تا نیمهی بارداری و یک بار هم حدود هفتهی ۳۰. بقیه طبق نظر پزشک.

