توسط : خلاصه:
کنار MCV در جواب آزمایش، عدد بالا یا پایین دیده‌اید؟ در این مقاله ساده توضیح می‌دهیم MCV در آزمایش خون چیست، نرمالش چند است و پایین بودن MCV یا بالا بودنش چه معنایی دارد.
MCV در آزمایش خون چیست؟
MCV مخفف Mean Corpuscular Volume است؛ یعنی میانگین حجم یا اندازه‌ی هر گلبول قرمز. گاهی آن را به شکل M.C.V هم می‌نویسند.
گلبول‌های قرمز اکسیژن را در بدن جابه‌جا می‌کنند. اگر خیلی کوچک یا خیلی درشت باشند، معمولاً یعنی بدن در ساختن آن‌ها به مشکل خورده؛ مثلاً آهن یا ویتامین کافی نداشته.
MCV بخشی از آزمایش CBC است و پزشک آن را کنار هماتوکریت، MCH و RDW می‌خواند.
MCV به پزشک کمک می‌کند نوع کم‌خونی را بفهمد؛ یعنی بداند علتش کمبود آهن است یا کمبود ویتامین.
میزان نرمال MCV در آزمایش خون
| گروه | MCV نرمال (فمتولیتر) |
|---|---|
| بزرگسالان | ۸۰ تا ۱۰۰ |
| کودکان ۲ تا ۱۰ سال | حدود ۷۵ تا ۸۷ |
| نوزادان | بالاتر؛ حدود ۹۵ تا ۱۲۱ |
عدد مرجع آزمایشگاه‌ها کمی فرق دارد؛ همیشه با عدد کنار جواب خودتان مقایسه کنید.
پایین بودن MCV در آزمایش خون
MCV پایین (کمتر از ۸۰) یعنی گلبول‌های قرمز کوچک‌تر از معمول هستند. پزشکان به این حالت میکروسیتوز می‌گویند.
علت پایین بودن MCV
- کم‌خونی فقر آهن: شایع‌ترین علت. بدن بدون آهن کافی نمی‌تواند گلبول‌های سالم بسازد.
- تالاسمی مینور: یک حالت ارثی و رایج در ایران. در این حالت MCV پایین است ولی RBC اغلب طبیعی یا حتی بالاست.
- بیماری‌های مزمن و التهابی (در بعضی موارد).
- مسمومیت با سرب (نادر).
پایین بودن MCV و MCH در آزمایش خون
اگر MCV و MCH هر دو پایین باشند، یعنی گلبول‌ها هم کوچک‌اند و هم هموگلوبین کمتری دارند. این ترکیب بیشتر در کمبود آهن و تالاسمی مینور دیده می‌شود. پزشک برای تشخیص بین این دو، آزمایش فریتین (ذخیره‌ی آهن) و گاهی الکتروفورز هموگلوبین درخواست می‌کند.
پایین بودن MCV خطرناک است؟
MCV پایین به‌خودی‌خود خطرناک نیست، بلکه نشانه است. مهم این است که علتش پیدا شود. کمبود آهن درمان ساده‌ای دارد، اما اگر علت آن خونریزی پنهان (مثلاً از معده یا روده) باشد، باید بررسی شود.
اگر تالاسمی مینور دارید، قرص آهن خودسرانه نخورید؛ چون مشکل شما کمبود آهن نیست و آهن اضافه به بدن آسیب می‌زند.
بالا بودن MCV در آزمایش خون
MCV بالا (بیشتر از ۱۰۰) یعنی گلبول‌های قرمز درشت‌تر از معمول هستند. به این حالت ماکروسیتوز می‌گویند.
علت بالا بودن MCV
- کمبود ویتامین B12 (شایع در گیاه‌خواران و سالمندان).
- کمبود اسید فولیک.
- مصرف الکل.
- بیماری‌های کبد و کم‌کاری تیروئید.
- بعضی داروها مثل متفورمین (در مصرف طولانی) و برخی داروهای شیمی‌درمانی.
MCV را کنار کدام اعداد بخوانیم؟
| ترکیب نتایج | معنای احتمالی |
|---|---|
| MCV پایین + هموگلوبین پایین + RDW بالا | بیشتر کمبود آهن |
| MCV پایین + RBC بالا + RDW طبیعی | بیشتر تالاسمی مینور |
| MCV بالا + هموگلوبین پایین | کمبود B12 یا فولیک اسید |
| MCV کمی بالا، بقیه طبیعی | الکل، دارو یا کبد؛ با پزشک بررسی شود |
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
- MCV در دو آزمایش پشت سر هم خارج از محدوده باشد.
- هموگلوبین هم پایین باشد یا علائم کم‌خونی (خستگی، رنگ‌پریدگی، تنگی نفس) دارید.
- مدفوع سیاه، خونریزی شدید قاعدگی یا کاهش وزن بی‌دلیل دارید.
- بی‌حسی یا گزگز دست و پا دارید (ممکن است نشانه‌ی کمبود B12 باشد).
برای اینکه کل جواب CBC خود را ساده و سریع بفهمید، از تفسیر آنلاین آزمایش خون باسینا کمک بگیرید.
سلب مسئولیت: این مقاله فقط برای آگاهی است و جای معاینه و نظر پزشک را نمی‌گیرد. برای تفسیر جواب آزمایش خود حتماً با پزشک مشورت کنید.
سوالات متداول
MCV در آزمایش خون چیست؟
MCV میانگین اندازه یا حجم گلبول‌های قرمز است. این عدد بخشی از آزمایش CBC است و به پزشک کمک می‌کند نوع کم‌خونی را تشخیص دهد.
عدد نرمال MCV چند است؟
در بزرگسالان حدود ۸۰ تا ۱۰۰ فمتولیتر است. در کودکان کمی پایین‌تر و در نوزادان بالاتر است.
پایین بودن MCV در آزمایش خون خطرناک است؟
MCV پایین خودش خطرناک نیست، بلکه نشانه است. بیشتر به خاطر کمبود آهن یا تالاسمی مینور است. مهم پیدا کردن علت است، به‌خصوص اگر خونریزی پنهان در کار باشد.
پایین بودن MCV و MCH با هم یعنی چه؟
یعنی گلبول‌ها کوچک و کم‌رنگ‌اند. این حالت بیشتر در کمبود آهن و تالاسمی مینور دیده می‌شود و پزشک با آزمایش فریتین و گاهی الکتروفورز هموگلوبین آن‌ها را از هم جدا می‌کند.
علت بالا بودن MCV چیست؟
شایع‌ترین علت‌ها کمبود ویتامین B12 یا اسید فولیک، مصرف الکل، بیماری‌های کبد، کم‌کاری تیروئید و برخی داروها هستند.
اگر تالاسمی مینور دارم، قرص آهن بخورم؟
نه، مگر اینکه پزشک کمبود آهن را هم با آزمایش تأیید کند. در تالاسمی مینور مشکل کمبود آهن نیست و مصرف خودسرانه‌ی آهن می‌تواند به بدن آسیب بزند.
مقاله خیلی مفید و علمی بود. خودم چندین ماه پیش مقدار MCV پایینی داشتم و آزمایشات بیشتری انجام دادم. بخش درباره کم‌خونی فقر آهن دقیق توضیح داده شده بود. امیدوارم این اطلاعات برای دیگران هم کمکی باشه. برای هرکسی که علائم خستگی و ضعف داره توصیه می‌کنم حتما به پزشک مراجعه کنه و آزمایش خون انجام بده.
تشکر از شما
تشکر از شما
ممنون از مطلب خوبتون
جالب بود
ممنون